Duygusal Yoksunluk Şeması: “Kimse Beni Gerçekten Anlamıyor” Hissi


Herkese merhaba,


Bugün birçok kişinin fark etmeden taşıdığı ama ilişkilerini ve iç dünyasını derinden etkileyebilen bir konudan bahsetmek istiyorum: duygusal yoksunluk şeması.

Duygusal yoksunluk şeması, kişinin içten içe şu inanca sahip olmasıdır:

“Benim duygusal ihtiyaçlarım karşılanmayacak.”

Yani kişi anlaşılmayı, desteklenmeyi, görülmeyi ya da yanında birinin olmasını ister; ama aynı zamanda bunun olmayacağına inanır. Bu yüzden çoğu zaman ihtiyaçlarını söylemez, yardım istemez ya da kendi kendine yetmeye çalışır.

Denizde bu his daha da güçlenebilir. Çünkü denizcilik zaten aileden, sevdiklerinden ve alıştığın destek sistemlerinden uzakta olmayı gerektirir. Uzun kontratlar, yoğun çalışma temposu, hiyerarşik yapı ve “güçlü durma” beklentisi, duygusal ihtiyaçları ifade etmeyi zorlaştırabilir.

Bazen bir denizci çok özler ama “alıştım artık” der.

Bazen desteğe ihtiyacı vardır ama “kimseyi meşgul etmeyeyim” diye düşünür.

Bazen sadece anlaşılmak ister ama bunu istemeyi bile kendine hak görmez.

Bu şema şu şekillerde kendini gösterebilir:

  • Yakın ilişkilerde anlaşılmadığını hissetmek
  • Destek istemekte zorlanmak
  • İhtiyaçlarını küçümsemek
  • İnsanlar yanındayken bile yalnız hissetmek
  • “Ben hep veren tarafım” diye düşünmek
  • Kırgınlıkları söylemek yerine içine atmak
  • Sevgi veya destek geldiğinde bile bunu tam olarak alamamak

Bu hislerin geçmişle bağlantısı olabilir. Çocuklukta duygular yeterince duyulmadıysa, kişi zamanla “duygularımı göstermemeliyim” ya da “ihtiyaçlarım önemli değil” diye öğrenebilir. Yetişkinlikte ise bu öğrenme ilişkilerde tekrar eder.

Ama önemli olan şu:

Bu bir kader değildir.

Fark edildiğinde ve üzerinde çalışıldığında değişebilir.

Peki ne yardımcı olabilir?

1) İhtiyacını fark et

Kendine şunu sor:

“Şu an aslında neye ihtiyacım var?”

Anlaşılmaya mı?

Dinlenmeye mi?

Destek almaya mı?

Yakınlık hissetmeye mi?

Bazen öfkenin altında görülme ihtiyacı, yorgunluğun altında destek ihtiyacı, “boş ver” demenin altında ise duyulma isteği olabilir.

2) İhtiyacını küçümseme

Duygusal ihtiyaçlar lüks değildir.

Anlaşılmak, destek görmek, sevilmek ve değerli hissetmek insan olmanın temel parçalarıdır.

Kendine şunu hatırlat:

“Destek istemem zayıflık değil.”

“Benim de görülmeye ve duyulmaya ihtiyacım var.”

3) Küçük adımlarla paylaş

Bir anda her şeyi anlatmak zorunda değilsin. Güvendiğin birine sadece şunu söylemek bile başlangıç olabilir:

“Bugün biraz iyi değilim.”

“Son zamanlarda kendimi yalnız hissediyorum.”

Bazen büyük çözümlerden önce, güvenli bir temas gerekir.

4) Destek almayı düşün

Bu şema derin bir kalıp olabilir. Terapide kişi bu inancın nereden geldiğini, bugün ilişkilerini nasıl etkilediğini ve ihtiyaçlarını daha sağlıklı nasıl ifade edebileceğini keşfedebilir.

Destek almak “ben yapamıyorum” demek değildir.

Destek almak, “artık kendimi daha iyi anlamak istiyorum” demektir.

Son olarak şunu hatırla:

Denizde ya da karada, insanın temel ihtiyacı aynıdır:

Görülmek, duyulmak ve bağ kurmak.

Eğer uzun süredir “kimse beni gerçekten anlamıyor” hissiyle yaşıyorsan, bu hissin bir anlamı olabilir. Ama bu his değişebilir.

Okuduğunuz için teşekkürler.

Güvenli seyirler. 🌊⚓️

Bana aşağıdaki email adresinden ulaşabilirsiniz:

[email protected]